Nghị định 342/2026/NĐ-CP ngày 03/09/2026 của Chính phủ có một số điểm mới đáng chú ý đối với hoạt động mua bán hàng hóa của doanh nghiệp FDI

1. Sửa đổi, bổ sung chế độ báo cáo định kỳ (Điều 38)

Theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp FDI thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa chỉ phải nộp báo cáo định kỳ hằng năm trước ngày 31/01.

Theo Điều 38 Nghị định 342, doanh nghiệp trên phải thực hiện hai kỳ Báo cáo thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa mỗi năm, cụ thể:

• Báo cáo năm: nộp trước ngày 15/01 của năm tiếp theo;
• Báo cáo 06 tháng đầu năm: nộp trước ngày 15/07 của năm báo cáo.

Báo cáo được lập theo Mẫu số 14 ban hành kèm theo Nghị định 342. Như vậy, NĐ 342 quy định bổ sung thêm kỳ báo cáo và thay đổi thời hạn nộp báo cáo định kỳ so với trước đây.

2. Bổ sung Công an cấp tỉnh vào Hội đồng ENT (Điều 22, Điều 23)

So với thành phần Hội đồng ENT quy định tại Điều 24 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, Nghị định 342 đã bổ sung đại diện Công an cấp tỉnh vào Hội đồng ENT. Theo đó, Hội đồng ENT bao gồm đại diện Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được ủy quyền, Sở Công Thương, Sở Tài chính, Công an cấp tỉnh và các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Việc bổ sung này phù hợp với Điều 22 Nghị định 342, theo đó các tiêu chí ENT còn bao gồm sự phù hợp của cơ sở bán lẻ với yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, an ninh biên giới, hải đảo và khu quân sự.

3. Quy định chuyển tiếp đối với giấy phép và hồ sơ đã nộp (Điều 44)

Đối với hồ sơ đã được cơ quan cấp phép tiếp nhận trước ngày 18/10/2026, hồ sơ tiếp tục được giải quyết theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP và Điều 36 Nghị định 146/2025/NĐ-CP.

Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ, doanh nghiệp phải giải trình, bổ sung theo yêu cầu của cơ quan cấp phép trong thời hạn tối đa 06 tháng kể từ ngày cơ quan cấp phép ban hành văn bản yêu cầu. Quá thời hạn này, hồ sơ sẽ được giải quyết theo Nghị định 342.

4. Làm rõ thời hạn thực hiện thủ tục đối với doanh nghiệp trở thành doanh nghiệp FDI sau khi M&A (Điều 5, Điều 36)

Nghị định 09/2018/NĐ-CP có quy định nghĩa vụ xin giấy phép sau giao dịch M&A nhưng không có quy định rõ thời hạn phải thực hiện cụ thể.

Theo Điều 5 Nghị định 342, trường hợp doanh nghiệp Việt Nam đang có cơ sở bán lẻ nhận vốn góp, bán cổ phần hoặc phần vốn góp cho nhà đầu tư nước ngoài và sau giao dịch trở thành doanh nghiệp FDI thuộc đối tượng điều chỉnh, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục cấp Giấy phép kinh doanh và Giấy phép lập cơ sở bán lẻ cho phép cơ sở bán lẻ hiện hữu được tiếp tục hoạt động.

Theo Điều 36 Nghị định 342, hồ sơ xin cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ phải được nộp trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhà đầu tư nước ngoài được xác nhận đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần hoặc mua lại phần vốn góp. Trong thời gian thực hiện này, doanh nghiệp được tiếp tục hoạt động tại các cơ sở bán lẻ hiện hữu cho đến khi được cấp giấy phép, nhưng tối đa không quá 12 tháng kể từ ngày ghi trên văn bản hoặc giấy tờ pháp lý xác nhận giao dịch M&A.

Do đó, doanh nghiệp FDI thực hiện các hoạt động mua bán hàng hóa cần cập nhật lịch báo cáo định kỳ, rà soát thành phần hồ sơ theo quy định mới và kiểm tra quốc tịch, cơ cấu của nhà đầu tư để xác định việc áp dụng ENT. Đối với giao dịch M&A liên quan đến doanh nghiệp đang có cơ sở bán lẻ, doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục xin cấp Giấy phép kinh doanh và Giấy phép lập cơ sở bán lẻ trong thời hạn quy định để tránh gián đoạn hoạt động